MEVZUAT & HKS

Tahmine değil, kanuna göre kurulu.

Sebze ve meyve ticaretini Kanun No. 5957 ve Hal Kayıt Sistemi düzenler. Pratik Hal fişleri bu kuralların öngördüğü kesintilerle hesaplar. Aşağısı sade dille özet; hukuki tavsiye değil.

ÜÇ SAYI

Fişin içindeki kanun.

%8üst sınır

Komisyon oranı satış bedeli üzerinden taraflarca serbestçe belirlenir, yüzde sekizi aşamaz.

Kanun No. 5957
%1hal rüsumu

Toptancı hali içinde yapılan satışlarda hal rüsumu yüzde birdir.

Kanun No. 5957, Madde 8
15iş günü

Mal bedeli, kesintiler düşülerek satış tarihinden itibaren 15 iş günü içinde üreticiye ödenir. Vadeli satışta 30 iş günü.

Kanun No. 5957 ve Yönetmeliği

NE YAPAR, NE YAPMAZ

Açık konuşalım.

Pratik Hal yapar

  • Komisyonu fişte hesaplar; oranı siz belirlersiniz, kanuni üst sınır yüzde sekizdir.
  • Hal rüsumunu, Tanımlamalar’da belirlediğiniz oranla satış fişine yazar.
  • Müstahsile yapılan her ödemeyi tarihiyle kaydeder; ne zaman, ne kadar ödendiği görünür.
  • Kesintiler düşülmüş net tutarı önerir; komisyonu karşılamayan ödemeyi kabul etmez.
  • Kayıtları HKS’nin beklediği ayrıntıyla tutar: müstahsil, ürün, miktar, fiyat, tarih.

Pratik Hal yapmaz

  • Künye basmaz.
  • HKS’ye bildirim göndermez; bildirim HKS üzerinden yapılır.
  • Ceza ve Hal Hakem Heyeti süreçlerini yürütmez.
  • e-Fatura, e-İrsaliye, e-Müstahsil Makbuzu kesmez.

Yapmadıklarının bir kısmı yol haritasında. Canlı bağlantı geldiğinde burada yazar; öncesinde söz vermiyoruz. Modüllerin tam listesi Özellikler sayfasında.

DAYANAKLAR

Hangi belgeye dayanıyor.

Resmi metinlerin sade dile çevrilmiş özetleri. Kaynak her maddenin altında.

Kanun No. 5957 — Sektörün Temel Yasası

Kaynak: kanun.docx (5957 Sayılı Kanun)

Sebze ve meyve ticaretini, toptancı hallerini, komisyoncu/tüccar/üretici ilişkilerini ve hal kayıt sistemini düzenleyen temel kanun. Komisyon oranı üst sınırı, üreticiye 15 iş günü içinde ödeme zorunluluğu ve ürün künyesi (izlenebilirlik etiketi) zorunluluğu bu kanunla getirilmiştir.

Hal Kayıt Sistemi (HKS)

Kaynak: Hal Kayıt Sistemi Genelgesi

Ticaret Bakanlığı'nın işlettiği merkezi elektronik kayıt sistemi. Künye kontrolü, bildirim, hal rüsumu takibi, ceza işlemleri ve Hal Hakem Heyeti kararları HKS üzerinden yürütülür. Pratik Hal Otomasyon, iş süreçlerini HKS'nin öngördüğü kayıt ve bildirim mantığıyla uyumlu şekilde tasarlar.

Künye (Ürün İzlenebilirlik Etiketi)

Kaynak: Ürün Künyeleri Hakkında Genelge

Sebze-meyve ticaretinde her sevkiyatın; hal, pazarcı, komisyoncu, ithalatçı, depo/tasnif veya üretici örgütü gibi aktöre göre farklı kurallarla basılması gereken bir künye (etiket) taşıması gerekir. Bu, ürünün kaynağından son satış noktasına kadar izlenebilirliğini sağlar.

Bildirim Zorunluluğu ve Eşikleri

Kaynak: Sebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Halleri Hakkında Yönetmelik

Belirli miktarların üzerindeki sebze-meyve satışları (yaklaşık 150 adet / 50 baş / 100 kg eşikleri) toptancı haline bildirilmek zorundadır. Bu eşiklerin altında kalan doğrudan üretici satışları gibi bazı işlemler bildirimden muaf olabilir.

Hal Rüsumu (Pazar Yeri Ücreti)

Kaynak: Kanun No. 5957, Madde 8

Toptancı hali içinde yapılan satışlardan %1, hal dışında yapılan bildirime tabi satışlardan %2 oranında hal rüsumu alınır (kanunda tanımlı muafiyetler hariç). Bu tutarın bir kısmının hal altyapısına (bilgi sistemleri, kaça depoları vb.) yeniden yatırılması zorunludur.

Ceza İşlemleri

Kaynak: Ceza İşlemleri Hakkında Genelge, Kanun Madde 14

Kanunda tanımlı ihlaller için idari para cezaları uygulanır; aynı takvim yılı içindeki tekrarlarda ceza katlanarak artar. HKS içindeki Ceza İşlemleri Modülü, bu cezaların elektronik olarak kayda geçirilmesini sağlar.

Hal Hakem Heyeti

Kaynak: Hal Hakem Heyeti ve Toptancı Hal Konseyi Hakkında Yönetmelik

Üretici ve tüccar/komisyoncu arasındaki anlaşmazlıkları çözen bir uyuşmazlık kurulu. Kurul kararlarının HKS'ye işlenmesinden sorumlu bir raportör bulunur.

e-Fatura, e-İrsaliye ve e-Müstahsil Makbuzu entegrasyonları planlanan (henüz canlı olmayan) yol haritası özellikleridir.

Bu sayfadaki bilgiler, ilgili mevzuatın sade dille yapılmış bir özetidir; resmi metin veya hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Güncel ve resmi metinler için Ticaret Bakanlığı ve mevzuat.gov.tr kaynaklarına başvurunuz.

SORUNUZ VARSA

Mevzuatı birlikte okuyalım.

Dükkânınızda hangi kesintinin nasıl işleyeceğini görüşmede ekranda gösteririz.

Üye OlSoru yazın